Turgenyev

Anasayfa > Edebiyat > Dünya Edebiyatı Yazarları > Rus Edebiyatı Yazarları > Turgenyev

İvan Sergeyeviç Turgenyev (1818 – 1883)

Rus tarihçisi Nikolay Baskakov “Rus familyasının doğuşu” kitabında Turgenyev soyadının eski Tatar dilindeki tez, hemen, çabuk anlamlarına gelen Türgen sözünden geldiğini ve Turgenyev’in de Tatar Türkleri soyundan geldiğini belirtir.

Turgenyev 9 Kasım 1818’de Orel kentinde doğar. Babası soylu bir ailedendi, fakat yoksul düşmüşlerdi. Süvari albayı baba Turgenyev, Spasskoye malikanesinin sahibi, yaşlı bir kadın olan Varvara Petrovna Lutovina ile evlenir. Bu evlilikten İvan doğar. Okumuş, eğitime, kültüre düşkün fakat bir o kadar da sert olan annesi, suç işleyen toprak kölelerini acımasızca cezalandırır, kırbaçlatır. Turgenyev’in fikirleri bu durumlar yüzünden küçük yaşta şekillenmeye başlar. Aile 1827’de Moskova’ya göç ettiğinde Turgenyev özel okullarda eğitim görüp, özel öğretmenlerden dersler alır. Henüz bir çocukken; Almanca, İngilizce ve Fransızca’yı anadili gibi konuşmaya başlar. Moskova ve Petersburg üniversitelerinde okuyan Turgenyev Felsefe fakültesini iyi dereceyle bitirir.

Daha sonra Almanya’da Berlin Üniversitesi’de okur ve  4 yıl süreyle Almanya’da kalır. Tarih, klasik filoloji dallarında çalışmalar yapar, Yunanca ve Latince öğrenir. Yurduna döner ve Petersburg Üniversitesi profesörlük sınavını kazanır. O dönemde Alman felsefesi ülkede benimsenmediği ve kuşku ile bakıldığı için ders verme olanağına kavuşamaz.

1842 yılı Turgenev için dönüm noktasıdır. O sırada Rus eleştirmen Belinski ile tanışır. Seçtiği yol; Puşkin’in ortaya attığı ve Gogol’ün geliştirdiği gerçekçiliktir. Onu üne kavuşturan ilk yapıtı “Bir Avcının Notları” adını taşıyan dizidir, 1880 baskısında bu kitap 25 öykü içerir. Öykülerin konuları; toprak ağası ve köylünün yaşayışı, içinde bulunduğu koşullardır.

1852 yılında Gogol‘ün ölümü üzerine Turgenyev bir yazısını kaleme alır, sansürün yasakladığı bu yazı Moskova dergilerinde çıkınca, tutuklanır ve bir ay hapiste yatar. Bundan sonraki bir yıl boyunca da polis gözetiminde yaşar. 1855 yılından sonra büyük romanlarını yayımlamaya başlar. Bu romanlarda tıpkı annesi gibi; kültürlü çiftlik sahiplerini canlandırır ve tümünde evrimci-liberal bir dünya görüşünü vardır. 1862 yılından sonra yayımladığı her romanında ise eleştirmenlerin saldırılarına maruz kalır. Turgenyev iki yıl kadar süren bir hastalıktan sonra, 3 Eylül 1883’te Fransa’da Paris yakınlarındaki Bougival kasabasında ölür. Cenaze töreni aynı yılın 9 Ekim’inde Petersburg’da yapılır.

Edebiyat dünyasına damgasını vuran ve Nihilizm’in temel taşı varsayılan romanı Babalar ve Oğullar‘ın konusu 1859’da geçer. Babalar ve Oğullar’da reformist akımla, radikal akımın çatışmasından oluşan nihilizmi vurgular.

Eserleri: Bir Avcının Notları (1852), Rudin (1855), Asilzade Yuvası (1855), Arefe (1858), Babalar ve Oğullar (1862), Tuğbay (1867), Ham Toprak (1876), Duman (1870), Bozkırda Bir Kral Lear (1870), İlk Aşk, Turgenyev’in Mektupları, İlkbahar Selleri.