Anasayfa > Dünya Edebiyatı Yazarları > Fransız Edebiyatı Yazarları > Descartes

René Descartes (1596 – 1650)

Fransız filozof René Descartes modern felsefenin kurucularından biri olarak kabul edilir. Daha önce birbirinden ayrı olan geometri ve cebir alanlarını birleştirerek analitik geometriyi icat etti. Çalışma hayatının büyük bir bölümünü Hollanda Cumhuriyeti’nde geçiren Descartes, Hollanda Altın Çağı’nın en dikkate değer entelektüel şahsiyetlerinden biriydi.

René Descartes, Fransa La Haye en Touraine’de 1596’da doğdu. Annesi doğumu sırasında öldü. Babası Joachim, Rennes’deki Brittany Parlementosu üyesiydi. René Descartes, büyükannesi ve büyük amcası ile birlikte yaşıyordu. Descartes ailesi Roma Katolik olmasına rağmen, Poitou bölgesi Protestan Huguenotlar tarafından kontrol ediliyordu. La Flèche’deki Cizvit Collège Royal Henry-Le-Grand’a girdi ve burada Galileo’un çalışmaları dahil olmak üzere matematik ve fizikle tanıştı. 1614’te mezun olduktan sonra iki yıl (1615-1616) Poitiers Üniversitesi’nde okudu ve Kilise ve medeni hukuk alanlarında Baccalauréat ve Lisans derecesi kazandı.

1616’da, babasının istekleri doğrultusunda avukatlık yapmak için Paris’e taşındı. Fakat Descartes, 1618’de profesyonel bir askeri subay olma tutkusuyla Protestan Hollanda Devletleri Ordusuna katıldı ve askeri mühendislik ile ilgilenmeye başladı. Serbest düşüş, zincir eğrisi, konik kesitler ve akışkan statiği üzerinde çalıştı. Descartes tüm doğruların birbiriyle bağlantılı olduğunu çok net bir şekilde gördü, böylece temel bir doğru bulmak ve mantıkla ilerlemek tüm bilime yol açacaktı. Descartes bu temel gerçeği çok yakın bir süre sonra ünlü “Düşünüyorum, öyleyse varım” ile ifade etti.

Descartes, 1619’dan beri Bavyera Katolik Dükü Maximilian’ın hizmetindeyken,Kasım 1620’de Prag yakınlarındaki Beyaz Dağ Savaşı’na katıldı. 1620’de ordudan ayrıldı. Fransa’ya dönmeden önce çeşitli ülkeleri ziyaret etti ve sonraki birkaç yıl Paris’te yaşadı. Yöntem üzerine ilk makalesini orada yazdı: 1623’te La Haye’ye geldi ve hayatının geri kalanında rahat bir gelir sağlayan tahviller’e yatırım yapmak için tüm mülkünü sattı.

Descartes, 1628’de Hollanda Cumhuriyeti’ne döndü. Nisan 1629’da Franeker Üniversitesi’ne katıldı, Leiden Üniversitesi’ne kaydoldu. Zamanın birçok ahlakçısının aksine, Descartes tutkuları küçümsemedi, aksine onları savundu.

Tüm önemli çalışmalarını Hollanda’da 20 yılı aşkın bir süre boyunca yazdı ve matematik ve felsefede bir devrim başlattı. 1633’te Galileo İtalyan Engizisyonu tarafından mahkûm edildi ve Descartes, önceki dört yıllık eseri olan “Dünya Üzerine İnceleme” adlı çalışmasını yayınlama planlarından vazgeçti.

Descartes, hayatının geri kalanında hem matematik hem de felsefe ile ilgili eserler yayınlamaya devam etti. 1641’de Latince yazılmış bilginlere hitap eden “İlk Felsefe Üzerine Meditasyonlar” adlı bir metafizik risalesi yayınladı. Bunu 1644’te “Yöntem Üzerine Söylem” ve “Felsefenin İlkeleri” izledi. 1643’te, Kartezyen felsefe Utrecht Üniversitesi’nde kınandı ve Descartes, Egmond-Binnen’e yerleşerek Lahey’e kaçmak zorunda kaldı.

Descartes‘in Bohemya Prensesi Elisabeth ile ahlaki ve psikolojik konular üzerine altı yıllık bir yazışması oldu. 1649’da Prenses’e adadığı “Ruhun Tutkuları” adlı eseri yayınladı. 1649’da Descartes, Avrupa’nın en ünlü filozof ve bilim adamlarından biri haline gelmişti. O yıl İsveç Kraliçesi Christina onu yeni bir bilim akademisi kurması için sarayına davet etti. Descartes kışın ortasında İsveç’e taşındı. Ancak 1 Şubat’ta zatüre hastalığına yakalanan Descartes 11 Şubat 1650’de öldü.

1663’te Papa, Descartes’ın tüm eserlerini yasaklamıştı. 1671’de XIV. Louis de, Kartezyenizm içindeki tüm dersleri yasaklamıştı. Ancak bugün Descartes tüm dünyada modern felsefenin kurucusu olarak kabul edilmektedir.

---